کودک و نوزاد
بهداشت شخصی و حمام
نظافت محیط
دستمال کاغذی
عطر و اسپری
مواد غذایی
لوازم یکبار مصرف
محصولات جنسیدستهبندی نشده
آموزش تعویض پوشک نوزاد + ترفندهای مخصوص نوزادان دختر و پسر
آگوست
تعویض پوشک نوزاد برای کسانی که به تازگی پدر و مادر شدهاند، شاید کمی نگرانکننده باشد، اما با یادگیری چند نکته ساده به یک کار سریع و بیدردسر تبدیل میشود. در این بلاگ از سجاد مارکت همراه ما باشید تا نحوه عوض کردن پوشک بچه را قدمبهقدم به شما آموزش دهیم.
لوازم ضروری برای تعویض پوشک نوزاد
برای اینکه حین تعویض پوشک غافلگیر نشوید و مجبور نباشید که نوزاد را روی زمین رها کنید تا وسایل مورد نیازتان را بیاورید، بهتر است همیشه قبل از بازکردن پوشک، وسایل زیر را کنار دستتان داشته باشید.
- پوشک تمیز و مناسب سایز نوزاد
- زیرانداز تعویض بهداشتی و ضدآب
- دستمال مرطوب کودک یا پنبه
- کرم یا پماد ضد سوختگی (مانند زینک اکساید)
- کیسه زباله مخصوص یا سطل دربدار
- یک دست لباس تمیز
چگونه پوشک نوزاد را عوض کنیم؟
شاید در روزهای اول کمی موقع تعویض پوشک اذیت یا سردرگم شوید؛ اما رفتهرفته یاد میگیرید که چطور این کار را انجام دهید.
1. آمادهسازی
قبل از شروع، دستهایتان را با آب و صابون بشویید. نوزاد را روی زیرانداز تعویض و در یک سطح صاف، امن و کمارتفاع (مانند زمین یا مرکز تخت) قرار دهید. مطمئن شوید تمام لوازم چکلیست بالا دمدستتان است.
2. بازکردن پوشک
چسبهای جانبی پوشک را باز کنید و آنها را روی خود پوشک بچسبانید تا به پوست نوزاد نچسبند. لایه جلویی پوشک را پایین بکشید. با قسمت تمیز و داخلی همان پوشک، بخش عمده آلودگیها را به سمت پایین پاک کنید. سپس مچ پاهای نوزاد را آرام بگیرید و بالا ببرید تا پوشک کثیف را تا کرده و کنار بگذارید.
3. تمیزکردن دقیق و اصولی
با استفاده از دستمال مرطوب کودک یا پنبه آغشته به آب گرم، ناحیه تناسلی و تمام چینهای پوستی ران را کاملاً پاک کنید.
دقت کنید که دستمال را از جلو به سمت عقب بکشید. تا باکتریها به مجاری ادراری (بهویژه در نوزادان دختر) منتقل نشود.
4. تنفس پوست
قبل از بستن پوشک جدید، اجازه دهید پوست نوزاد چند دقیقه در مجاورت هوا کاملاً خشک شود. رطوبت باقیمانده علت اصلی ادرارسوختگی پای نوزاد است.
5. بستن پوشک
پوشک تمیز را باز کرده و نیمه پشتی آن را زیر باسن نوزاد قرار دهید. نیمه جلویی را از میان پاهای نوزاد بالا بیاورید و چسبها را محکم کنید. (دراین مرحله در صورت نیاز، یک لایه نازک از کرم محافظ یا پماد سوختگی روی پوست کودک بمالید.)
در این مرحله دقت کنید که پوشک نباید آنقدر تنگ باشد که روی شکم نوزاد رد بیندازد و نباید آنقدر شل باشد که باعث نمدادن شود. قانون دو انگشت را رعایت کنید: باید به اندازهی فاصلهی دو انگشت بین لبه پوشک و شکم نوزاد فضای خالی وجود داشته باشد.
تفاوتهای مهم تعویض پوشک در نوزاد دختر و پسر
نوزادان دختر و پسر ساختار آناتومیک متفاوتی دارند که باعث میشود نحوه تمیزکردن و بستن پوشک آنها چند تفاوت اساسی با هم داشته باشد.
| نکات ویژه نوزادان دختر | · همیشه پوست را از سمت دستگاه تناسلی به سمت مقعد پاک کنید. حرکت معکوس باعث انتقال باکتریهای مدفوع به مجاری ادراری و بروز عفونتهای شدید میشود.
· چینهای ناحیه تناسلی را به آرامی و بدون فشار زیاد تمیز کنید. نیازی به شستوشوی داخل مجرا نیست و فقط پاککردن بخشهای بیرونی کافیست. |
| نکات ویژه نوزادان پسر | · نوزادان پسر به محض بازشدن پوشک و برخورد هوای خنک به پوستشان، تمایل زیادی به ادرارکردن دارند! برای جلوگیری از هر اتفاقی، به محض بازکردن چسب پوشک، یک پارچه تمیز یا دستمال روی آلت تناسلی او قرار دهید.
· هنگام بستن پوشک تمیز، حتماً آلت تناسلی نوزاد پسر را به سمت پایین هدایت کنید. اگر آلت به سمت بالا باشد، ادرار مستقیماً از لبه بالای پوشک و دور کمر بیرون میزند و لباسها را خیس میکند. · اگر نوزاد به تازگی ختنه شده است، طبق دستور پزشک از گاز استریل و پماد (مانند وازلین) روی محل زخم استفاده کنید تا از چسبیدن پوشک به زخم جلوگیری شود. |
نکات طلایی مراقبت از بند ناف هنگام تعویض پوشک نوزاد
بند ناف نوزاد یکی از حساسترین نقاط بدن او در هفتههای اول تولد است. افتادن بند ناف معمولاً بین ۱ تا ۳ هفته طول میکشد و در این مدت، هرگونه فشار، اصطکاک یا نفوذ رطوبت به این ناحیه میتواند خطر خونریزی، التهاب و عفونت را افزایش دهد؛ برای جلوگیری از بروز هرگونه مشکلی، موقع تعویض پوشک به نکات زیر دقت کنید.
- بعضی برندهای معتبر پوشک نوزاد (سایز 1 یا صفر) در قسمت بالایی و جلوی پوشک یک برش نیمدایرهای و انحنای مخصوص دارند. این طراحی باعث میشود لبه پوشک دقیقاً زیر بند ناف قرار گیرد و هیچ تماسی با آن نداشته باشد. سعی کنید در ابتدا از این پوشکها استفاده کنید.
- اگر از پوشکهای معمولی بدون انحنا استفاده میکنید، حتماً لبه جلویی و بالای پوشک را یک تا دو سانتیمتر به سمت بیرون (پایین) تا بزنید.
- مهمترین عامل در افتادن سریع و ایمن بند ناف، خشکماندن آن است. هنگام بستن پوشک دقت کنید که چسبهای جانبی را خیلی محکم روی شکم نوزاد نبندید تا جریان هوا به زیر پوشک و اطراف بند ناف برسد.
- اگر هنگام تعویض، ادرار یا مدفوع با بند ناف تماس پیدا کرد، نترسید. بلافاصله آن را با یک پنبه استریل و چند قطره آب مقطر یا جوشیده ولرم به آرامی تمیز کرده و سپس با یک گاز استریل کاملاً آن را خشک کنید.
- بر خلاف باورهای قدیمی، به بند ناف الکل، بتادین یا پودرهای بهداشتی نزنید؛ چراکه این کار فرایند طبیعی خشکشدن و افتادن بند ناف را طولانیتر کرده و پوست حساس نوزاد را تحریک میکند.
- با هر بار تعویض پوشک، وضعیت بند ناف را بررسی کنید. در صورت مشاهده علائمی مثل بوی زننده و بد، ترشح زرد یا چرکی، قرمزی و تورم پوست اطراف بند ناف یا گریه نوزاد هنگام لمس این ناحیه، بلافاصله به پزشک اطفال مراجعه کنید.
جمعبندی
واقعیت این است که یکی دو هفته اول شاید موقع تعویض پوشک دستوپایتان بلرزد یا حتی چند بار غافلگیر شوید و کار به شستن تمام لباسها بکشد! اصلاً به خودتان سخت نگیرید، تمام والدین این روزها را رد کردهاند؛ به شما قول میدهیم که بعد از چند روز آنقدر در این کار ماهر میشوید که حتی میتوانید چشمبسته هم پوشک فرزندتان را عوض کنید!
سوالات متداول
1. نشانگر تعویض پوشک چیست و چطور کار میکند؟
این نشانگر یک خط رنگی (معمولاً زرد) روی قسمت بیرونی و جلوی پوشک است. وقتی پوشک مرطوب میشود، رنگ این خط تغییر میکند و به شما نشان میدهد که وقت تعویض پوشک است.
2. از کجا بفهمیم سایز پوشک برای نوزاد کوچک شده است؟
اگر رد کش پوشک روی ران یا شکم نوزاد جا میافتد، مدام نم پس میدهد، چسبهای جانبی به سختی میرسند یا لبه بالای پوشک زیر ناف قرار نمیگیرد، وقت آن است که بهسراغ یک پوشک با سایز بزرگتر بروید.
3. آیا لازم است بعد از هر بار تعویض پوشک، پای نوزاد را بشوییم؟
بعد از هر بار مدفوع، شستوشو با آب ولرم بهترین کار است. اما برای ادرارهای معمولی، استفاده از دستمال مرطوب بدون عطر و الکل یا پنبه و آب گرم کفایت میکند و نیازی به شستوشوی کامل نیست.